Standard I. POLITYKA: Organizacja/instytucja ustanowiła i wprowadziła w życie Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem.
- a) Dotyczy całego personelu (pracowników, współpracowników, stażystów i wolontariuszy – na wszystkich szczeblach organizacji).
- b) Jest zatwierdzona przez organ zarządzający organizacją/instytucją, a za jej wdrażanie i nadzorowanie odpowiada kierownictwo organizacji/instytucji.
- c) Kierownictwo organizacji wyznaczyło osobę odpowiedzialną za monitoring realizacji Polityki. Rola, zadania oraz kwalifikacje tej osoby są jasno określone.
- d) Polityka ochrony dzieci jasno i kompleksowo określa:
I PROCEDURA KONTROLI PRACOWNIKÓW PRZED DOPUSZCZENIEM DO PRACY Z MAŁOLETNIMI
CEL PROCEDURY: zapewnienie bezpieczeństwa małoletnim poprzez skuteczną kontrolę kandydatów na pracowników z zakresu ich niekaralności za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości
- Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu
- a) Placówka dokładnie poznaje dane kandydata/kandydatki, mające na celu zrozumienie jego/jej kwalifikacji oraz stosunku do wartości podzielanych przez placówkę, takich jak ochrona praw dziecka i szacunek do ich godności.
- b) Placówka dba o to, by osoby zatrudnione posiadały odpowiednie kwalifikacje oraz były bezpieczne dla dzieci.
- Dane osobowe i identyfikacyjne:
- a) placówka zbiera niezbędne dane, w tym imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia oraz dane kontaktowe kandydata/kandydatki i przetwarza je w celach przeprowadzania rekrutacji
- b) Placówka posiadająca dane identyfikacyjne pracownika jest w stanie skutecznie monitorować personel.
- Referencje z poprzednich miejsc pracy:
- a) Kandydat/kandydatka jest proszony/a o dostarczenie referencji z poprzednich miejsc zatrudnienia (na prośbę dyrekcji)
- b) Referencje mogą być zarówno od poprzedniego pracodawcy, jak i od innych osób, które mogą dostarczyć informacje na temat pracy kandydata/kandydatki.
- Sprawdzenie w Rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym:
- a) przed dopuszczeniem do pracy, placówka sprawdza kandydata/kandydatkę w Rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym, posiadając niezbędne dane identyfikacyjne.
- b) Rejestracja w Rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym jest dostępna na stronie: rps.ms.gov.pl
- Zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego:
- a) Placówka wymaga od kandydata/kandydatki zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, albo złożenia zaświadczenia o niekaralności.
- b) Zaświadczenie/ oświadczenie to jest niezbędne aby móc zatrudnić kandydata na stanowisku, na którym wymagana jest praca z dziećmi.
- Oświadczenie o niekaralności i zobowiązaniu do przestrzegania Standardów Ochrony Małoletnich.
- a) kandydat/kandydatka składa oświadczenie o niekaralności i zobowiązaniu do przestrzegania Standardów Ochrony Małoletnich (załącznik nr 1).
- b) W oświadczeniu zawarte są informacje dotyczące niekaralności i za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz zobowiązanie do przestrzegania Standardów Ochrony Małoletnich obowiązujących w placówce.
II ZASADY I PROCEDURA REAGOWANIA NA PRZYPADKI PODEJRZENIA, ŻE DZIECKO DOŚWIADCZA KRZYWDZENIA I ZASADY PROWADZENIA REJESTRU INTERWENCJI
- Schemat interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez osoby trzecie
A. Podejrzenie przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym lub zagrożeniem życia:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i odseparuj je od podejrzanej osoby
b) natychmiast zawiadom policję – nr tel. 112 lub 997
c) podaj wszystkie istotne informacje, w tym dane osobowe własne, dziecka, podejrzanej osoby oraz szczegóły zdarzenia
B. Jednorazowa przemoc fizyczna lub psychiczna:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i pdseparu je od osoby krzywdzącej
b) zakończ współpracę lub rozwiąz umowę z osobą krzywdząca dziecko
c) w przypadku przemocy – zawiadom policję lub prokuraturę na piśmie
C. Inne przestępstwa lub niepokojące zachowania.
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i pdseparu je od osoby podejrzanej
b) poinformuj policję lub prokuraturę na piśmie o możliwości popełnienia przestępstwa
c) opisz szczegóły zdarzenia i podaj wszystkie dostępne informacje
D. Zachowanie pracownika po interwencji.
a) zareaguj zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami
b) współpracuj z organami ścigania i innymi zaangażowanymi instytucjami - Schemat interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez osobę nieletnią (przemoc rówieśnicza)
A. Przemoc z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym lub zagrożeniem życia:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i odseparuj je od osoby podejrzanej
b) porozmawiaj osobno z rodzicami dziecka krzywdzącego i krzywdzonego
c) powiadom sąd rodzinny lub policję na piśmie o możliwości popełnienia przestępstwa
B. Inna przemoc fizyczna, psychiczna lub niepokojące zachowania:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i odseparuj je od osoby podejrzanej
b) porozmawiaj osobno z rodzicami dziecka krzywdzonego i krzywdzącego
c) zgłoś potrzebę wdrożenia działań naprawczych pedagogowi/psychologowi szkolnemu
d) w przypadku powtarzającej się przemocy powiadom sąd rodzinny - Schemat interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez rodzica lub opiekuna
A. Przemoc z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym lub zagrożeniem życia:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka i odseparuj je od podejrzanego rodzica/opiekuna
b) zawiadom policję – nr 112 lub 997
c) podaj wszystkie potrzebne informacje, w tym dane osobowe własne, dziecka, podejrzanej osoby
B. Zaniedbanie lub niewydolność wychowawcza:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka
b) porozmawiaj z rodzicem/opiekunem
c) powiadom o możliwości wsparcia psychologicznego
d) w przypadku braku współpracy – zawiadom właściwy ośrodek pomocy społecznej
e) złóż na piśmie zawiadomienie do sądu o wgląd w sytuację rodzinną
C. Inne przestępstwa lub niepokojące zachowania:
a) zadbaj o bezpieczeństwo dziecka
b) porozmawiaj z rodzicem/opiekunem podejrzanym o krzywdzenie
c) powiadom o możliwości wsparcia psychologicznego
d) w przypadku braku współpracy – zawiadom właściwy ośrodek pomocy społecznej
e) złóż na piśmie zawiadomienie do policji, sądu lub prokuratury
D. Zachowanie pracownika po interwencji:
a) Reaguj zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami
b) współpracuj z organami ścigania, ośrodkami pomocy społecznej, sądami i innymi zaangażowanymi instytucjami
c) Złóż wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny
III ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI PERSONEL-DZIECKO I DZIECKO-DZIECKO (str. 23)
CEL PROCEDURY: zapewnienie bezpiecznych i polegających na szacunku relacji między personelem a małoletnimi w instytucji oraz eliminacja zachowań niedozwolonych wobec małoletnich
- Naczelne zasady:
- a) działania podejmowane są dla dobra dziecka i w ich najlepszym interesie
- b) dzieci należy traktować z szacunkiem, uwzględniając jego godność i potrzeby
- c) zakazuje się stosowanie przemocy wobec dziecka w jakiejkolwiek formie
- Zakres obowiązywania:
- a) zasady obowiązują wszystkich pracowników placówki, stażystów i wolontariuszy
- b) znajomość i akceptację zasad potwierdza się poprzez podpisanie oświadczenia
- Relacje personelu z dziećmi:
- a) utrzymuje się profesjonalne relacje, uwzględniając indywidualne potrzeby i godność dziecka
- b) zasadą w relacjach jest otwartość i przejrzystość w działaniach, minimalizacja ryzyka błędnej interpretacji
- Zasady szczegółowe:
- a) komunikacja z dziećmi:
- w komunikacji z małoletnimi należy zachować cierpliwość i szacunek
- należy słuchać uważnie, uwzględniając odpowiedzi adekwatnych do wieku i sytuacji
- zakazuje się zawstydzania, upokarzania, lekceważenia i obrażania dziecka
- b) Działania z dziećmi:
- należy docenić wkład i pracę dzieci, zachowując szacunek dla różnorodności
- bezwzględnie zakazuje się czynności o podtekście romantycznym czy seksualnym wobec małoletnich
- zakazuje się przyjmowania pieniędzy lub prezentów od dziecka (za wyjątkiem kwiatów, drobnych upominków przekazywanych przez dzieci w związku z uroczystościami szkolnymi, np. Dzień nauczyciela czy zakończenie roku szkolnego)
- c) kontakt fizyczny z dziećmi:
- zakazuje się przemocy fizycznej wobec dziecka
- należy zachować ostrożność w kontaktach fizycznych, zawsze z uwzględnieniem zgodny dziecka
- d) kontakt poza godzinami pracy
- kontakt z dziećmi powinien odbywać się wyłącznie w godzinach pracy i służyć celom edukacyjnym lub wychowawczym
- należy unikać kontaktów poza godzinami pracy, chyba że uzyskano zgodę rodziców/opiekunów
- e) bezpieczeństwo online
- personel i pracownicy placówki muszą mieć świadomość zagrożeń cyfrowych i odpowiedzialnie korzystać z mediów społecznościowych
- zakazuje się nawiązywania kontaktów z uczniami poprzez prywatne profile w mediach społecznościowych
- zaleca się wyłączenie urządzeń elektronicznych w czasie lekcji
- f) postępowanie w sytuacjach problemowych:
- reakcja powinna być stanowcza w przypadku naruszenia zasad, jednocześnie z poszanowaniem godności i uczuć wszystkich stron
- raportowanie wszystkich incydentów następuje do osoby odpowiedzialnej.
- a) komunikacja z dziećmi:
- Szkolenie personelu:
- a) szkolenie z zakresu bezpiecznych relacji z dziećmi przeprowadza się regularnie wśród personelu
- b) aktualizacja wiedzy następuje zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie rzadziej niż raz w ciągu roku kalendarzowego
- Monitorowanie i ocena procedury:
- a) procedury są regularnie przeglądane w celu dostosowania do zmian w przepisach i potrzeb placówki, nie rzadziej niż raz w ciągu roku kalendarzowego
- b) wdrażanie ewentualnych aktualizacji w procedurze
IV ZASADY BEZPIECZNEGO KORZYSTANIA Z INTERNETU I MEDIÓW SPOŁECZNOŚCIOWYCH
- Dostęp do internetu:
Placówka posiada infrastrukturę w postaci komputerów szkolnych dostępnych w sali informatycznej, umożliwiającą dostęp do internetu, a także ogólnodostępną ogólnopolską sieć edukacyjną OSE. Personel oraz uczniowie mogą korzystać z dostępu do internetu w czasie zajęć i/lub poza nimi. - Procedury bezpieczeństwa:
Sieć jest monitorowania celem identyfikacji nadużyć, niepożądanego oprogramowania oraz niewłaściwego wykorzystania poprzez:
• zabezpieczenie sieci przed niebezpiecznymi treściami poprzez programy antywirusowe
• instalację nowoczesnego oprogramowania oraz jego aktualizację przynajmniej raz w miesiącu
• regularne sprawdzanie zawartości komputerów oraz dysków sieciowych znajdujących się w placówce pod kątem przetrzymywania na dyskach treści
W przypadku wykrycia niebezpiecznych treści:
• osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo w sieci ustala sprawcę i informuje dyrektora placówki
• jeśli sprawcą jest dziecko, dyrektor organizuje rozmowę dziecka z psychologiem lub pedagogiem w celu wyjaśnienia okoliczności zdarzenia
• w przypadku, gdy rozmowa z dzieckiem ujawnia, że doszło do sytuacji niebezpiecznej z jego udziałem, wszczynana jest procedura interwencji przewidziana w “Zasadach i procedurach podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub powzięciu informacji o krzywdzeniu małoletniego”. - Edukacja i warsztaty:
- uczniowie są zaznajomieni z regulaminem korzystania ze sprzętu z dostępem do internetu należącego do placówki
- pracownik nadzorujący pracę dzieci w czasie zajęć ze sprzętem komputerowym z dostępem do internetu informuje o zasadach bezpieczeństwa w internecie oraz czuwa nad przestrzeganiem regulaminu korzystania ze sprzętu
- cyklicznie, nie rzadziej niż raz do roku, przeprowadzane sa warsztaty z bezpieczenstwa internetowego przez osobę nadzorujaca bezpieczenstwo w sieci w placówce lub przez osobę wskazaną przez dyrektora placówki.
V ZASADY OCHRONY WIZERUNKU I DANYCH OSOBOWYCH DZIECI
VI ZASADY PRZYGOTOWANIA PERSONELU DO STOSOWANIA STANDARDÓW I SPOSÓB DOKUMENTOWANIA TEJ CZYNNOŚCI
VII ZASADY PRZEGLĄDU I AKTUALIZACJI STANDARDÓW ORAZ SPOSÓB DOKUMENTOWANIA
a) Polityka jest opublikowana na stronie internetowej organizacji/instytucji oraz w jej siedzibie i szeroko promowana wśród całego personelu, rodziców i dzieci, a poszczególne grupy są z nią aktywnie zapoznawane poprzez działania edukacyjne i informacyjne w sposób przystępny i zrozumiały
b) Polityka uwzględnia sytuację dzieci z niepełnosprawnościami oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Standard II. PERSONEL: Organizacja/instytucja monitoruje, edukuje i angażuje swoich pracowników w celu zapobiegania krzywdzeniu dzieci.
- a) W ramach rekrutacji członków personelu pracujących z dziećmi prowadzona jest ocena przygotowania kandydatów do pracy z dziećmi oraz sprawdzane są ich referencje.
- b) Organizacja/instytucja uzyskała o każdym członku personelu dane z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz informacje z Krajowego Rejestru Karnego i rejestrów karalności państw trzecich w zakresie określonych przestępstw (lub odpowiadających im czynów zabronionych w przepisach prawa obcego) lub w przypadkach prawem wskazanych oświadczenia o niekaralności ¹.
- c) Określone są zasady bezpiecznych relacji całego personelu organizacji/instytucji z dziećmi, wskazujące, jakie zachowania w organizacji są niedozwolone, a jakie pożądane w kontakcie z dzieckiem.
- d) Organizacja/instytucja wyznaczyła osobę odpowiedzialną za przygotowanie personelu do wdrożenia standardów
- e) Organizacja/instytucja zapewnia swoim pracownikom podstawową edukację na temat stosowania standardów i pomocy dzieciom w sytuacjach zagrożenia, w zakresie:
- rozpoznawania symptomów krzywdzenia dzieci
- procedur interwencji w przypadku podejrzeń krzywdzenia
- odpowiedzialności prawnej pracowników placówki, zobowiązanych do podejmowania interwencji
- procedury „Niebieskie Karty” ²,
a zasady przygotowania personelu oraz sposób dokumentowania tej czynności zostały określone.
Standardy uzupełniające:
- e) Cały personel organizacji/instytucji pracujący z dziećmi i ich opiekunami jest przygotowany, by edukować:
- dzieci na temat ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem
- opiekunów dzieci na temat wychowania dzieci bez przemocy oraz chronienia ich przed przemocą i wykorzystywaniem.
- f) Personel dysponuje materiałami edukacyjnymi dla dzieci i dla rodziców oraz aktywnie je wykorzystuje.
¹ Od 15 lutego 2024 roku w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1606), którą zmieniono ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1304 z późn. zm.), która od wskazanej daty będzie nosiła nazwę: Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, poza obowiązkiem sprawdzenia osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – organizacje/instytucje będą zobowiązane do weryfikowania niekaralności swoich pracowników i współpracowników.
² Dotyczy organizacji/instytucji, które zgodnie z przepisami obowiązującego prawa realizują procedurę „Niebieskie karty”: jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia.
Standard III. PROCEDURY: w organizacji/instytucji funkcjonują procedury zgłaszania podejrzenia oraz podejmowania interwencji w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dziecka.
- a) Organizacja/ instytucja wypracowała procedury, które określają krok po kroku, jakie działanie należy podjąć w sytuacji krzywdzenia dziecka lub zagrożenia jego bezpieczeństwa ze strony personelu organizacji, członków rodziny, rówieśników i osób trzecich oraz zasady ustalania planu wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia.
- b) Organizacja/ instytucja dysponuje danymi kontaktowymi lokalnych instytucji i organizacji, które zajmują się interwencja i pomocą w sytuacjach krzywdzenia dzieci (policja, sąd rodzinny, centrum interwencji kryzysowej, ośrodek pomocy społecznej, placówki ochrony zdrowia) oraz zapewnia do nich dostęp wszystkim pracownikom.
- c) W organizacji/instytucji wyeksponowane są informacje dla dzieci na temat możliwości uzyskania pomocy w trudnej sytuacji, w tym numery bezpłatnych telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży.
- d) Organizacja/instytucja opracowała sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru dziecka.
- e) Organizacja/instytucja wyznaczyła osobę odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń, uruchamianie odpowiedniej ścieżki interwencji i udzielenie dziecku krzywdzonemu wsparcia.
Standard IV. MONITORING: Organizacja/instytucja monitoruje i okresowo weryfikuje zgodność prowadzonych działań z przyjętymi standardami ochrony dzieci.
- a) Przyjęta Polityka ochrony dzieci jest weryfikowana raz na 2 lata, ze szczególnym uwzględnieniem analizy sytuacji związanych z wystąpieniem zagrożenia bezpieczeństwa dzieci, a wnioski z oceny są dokumentowane.
- b) W ramach weryfikacji Polityki organizacja/instytucja konsultuje się z dziećmi i ich rodzicami/opiekunami.
- c) Organizacja/instytucja w oparciu o przeprowadzoną ocenę dostosowuje standardy do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.